Artçı Veya Öncü Depremler Meydana Gelebilir Hasarlı Binalara Girmeyin Uyarısı Uzmanların Açıklaması

AFAD Deprem Dairesi Başkanı Murat Nurlu Şiddetli deprem için açıklamada bulundu. "Deprem Kuzey Anadolu fayında meydana geldi. 4.5-4.6 büyüklüğünde artçılar meydana gelebilir. Hasarlı binalara girmeyin" ifadelerini kullandı.

Artçı Veya Öncü Depremler Meydana Gelebilir Hasarlı Binalara Girmeyin Uyarısı Uzmanların Açıklaması

AFAD Deprem Dairesi Başkanı Murat Nurlu Şiddetli deprem için açıklamada bulundu. "Deprem Kuzey Anadolu fayında meydana geldi. 4.5-4.6 büyüklüğünde artçılar meydana gelebilir. Hasarlı binalara girmeyin" ifadelerini kullandı.

Artçı Veya Öncü Depremler Meydana Gelebilir Hasarlı Binalara Girmeyin Uyarısı Uzmanların Açıklaması
26 Eylül 2019 - 15:39

Ayrıca Kızılay Genel Başkanı Kerem Kınık, "Deprem bazı binalarda hasara yol açmış olabilir. Evlerinde çatlak oluşan vatandaşlar binalarını terk etsinler ve AFAD'dan ve valilikten gelecek uyarıları dinlesinler. Bu deprem Marmara'da beklediğimiz büyük deprem fayında oldu. Orta büyüklükte bir deprem ve bir iki hafta bu hatta artçılar (4 ve üzeri) sürebilir. Yer kabuğunu kırabilecek bir enerji oluşturabileceğinden hasarlı ve riskli binalardaki vatandaşlarımızın evlerini terk etmesi gerekiyor" açıklamalarını kullandı.


Prof. Dr. Haluk Sucuoğlu değerlendirmesinde "Bu deprem daha önce olan bağımsız bir deprem. Fayın başka bir kısmının kırılmış olması gerekiyor. 5.8 daha ciddi. 4.6 olanlar yapılara etki edecek bir deprem değil. 6. orta şiddetli bir deprem oluyor" ifadelerine yer verdi.

Prof. Dr. Okan Tüysüz, "Üzerinde deprem beklentimiz olan bir fayın ve onun çevresindeki bazı fayların getirdiği bir deprem. Özellikle merak edilen geleceğe yönelik gerçekten net cevabı olmayan bir soru. Deprem aktivitesi birbirini izlemesi gerekiyor. Bu aşamada çok fazla bir şey mümkün değil. Bölge kritik bir bölge ve üzerinde büyük bir deprem olması beklenilen bir bölge. Bu tamamen artçılarından sonra gidebilir ya da bunun arkasında bir süre daha deprem sürebilir. Bekleyip görmek gerekiyor" ifadelerini kullandı.

Yıldız Teknik Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Şükrü Ersoy ise “İlk deprem Silivri’deydi ve 4.6 büyüklüğünde oldu. Ama bu depremden sonra giderek küçülmesi gerekirken 5.8’in olması endişelendirdi.  Bunun öncü olup olmadığını bilmek mümkün değil. Öncü olduğunu kimse söyleyemez. Artçıları sürecektir. Ama bundan sonrasını söylemek spekülatif olur. Kocaeli’de hissedilmesi çok normal. 4’ün üzerinde artçılar olabilir. Büyük bir panik yaşamamak gerek. Bunlar olabilir.” diye konuştu.


Profesör Doktor Şerif Barış, “Bu büyüklükte bir depremin normal bir yapıya zarar vermemesi lazım. Şu anda biz de deprem kongresindeyiz bir sürü insan dışarıda. Yerine büyüklüğüne bakıp tekrar değerlendirme yapmak gerek.” İfadelerini kullandı.

Deprem uzmanı Prof. Dr. Doğan Perinçek ise şunları söyledi: “4.6’lık deprem olduğunda öncü deprem olduğunu söylemiştik vede dikkatli olunmasını söylemiştik. Bu kadar geç beklemiyorduk bunu. Eğer öncü depremden sonra ana deprem olacaksa 24 saat sonra 40 saat sonra olmaz. 1 saat içinde olur. Bu sürpriz oldu. İlk 4.6 deprem, 5.6 km’de oldu. Ondan sonraki artçılar 7 km derinliğe kadar ulaştı. Fay derine doğru kırılmaya devam etti. Bugünkü de 7 km derinlikte. Derine doğru kırılıyor. Ama bu fay km olarak da net bir şey söylemem ama çok uzun bir fay değil. Şuan için daha büyük bir deprem yaratmaz diye düşünmüyorum. Deprem komşu fayları tetikleyebilir. Tetiklerse 7’den büyük deprem bekleniyor. İstanbul halkından çok dikkatli olması gerekiyor.” İfadeleri kullandı.

Öncü Ve Artçı Depremler Nelerdir?

Bir deprem fırtınası, ufak bir bölgede, genellikle birkaç gün ile birkaç hafta arasındaki bir süre içinde meydana gelen çok sayıdaki depremden oluşur. Bir fırtına oluşturan deprem gurubunda hiçbir deprem, büyüklük bakımından, diğerlerine göre, belirgin olarak, ön plana çıkmaz. Deprem fırtınalarının bir ana deprem ile bir ilişkisi de yoktur.


Deprem fırtınalarının, çoğunlukla, küçük ve orta büyüklüklerdeki depremlerin meydana geldiği derinliklerde, kayaların içindeki kirik, çatlak gibi gözeneklerde yer alan akışkanların çevrelerine uyguladıkları basıncın artması sonucu meydana geldikleri gözlenmektedir.

Deprem fırtınaları, oluşacak bir ana depremin mutlak bir habercisi olarak kabul edilmemelidir. Nitekim Türkiye’nin birçok yöresinde bu tanıma uygun geçici deprem aktiviteleri gözlenmekte ve belirli bir süre sonra da bunlar kaybolmaktadır.

Bu aktiviteler yakın yerleşim alanlarında hissedildiği taktirde, bir öncü aktivite olup olmadığı konusunda şüphe ve söylentilerin ortaya atılmasına yolacakta ve hâkli olarak o yörede yasayanları tedirgin etmektedir. Ancak herhangi bir deprem yoğunlaşmasının, bir öncü aktivite mi, yoksa bir süre sonra kaybolacak geçici bir deprem fırtınası mi olduğunu belirlemek çok zordur.

Genel olarak bakıldığından jeo-termal bir alanda oluşan, baskın bir kırılma yönü ve türüne sahip olmayan, daha önceden belirlenmiş aktif bir fay zonu üzerinde olmadığı bilinen yoğunlaşmaların, geçici bir aktivite olma olasılığı daha yüksektir.

Deprem fırtınalarından tamamen farklı bir tür olan öncü ve artçı depremler ise, kendilerinden belirgin olarak daha büyük olan bir ana deprem ile zaman ve yer bakımından sıkı bir ilişkiye sahiptir. Hemen hemen her büyük bir depremin ardından, mutlaka bir artçı deprem aktivitesi ortaya çıkmışsa da, öncü depremler çok daha seyrek olarak gözlenmiştir.

Türkiye’deki örneklerden yola çıkılacak olursa, özellikle normal atımlı faylanma içeren büyük depremlerin bazılarında (örn. 1995 Dinar Depremi), yörede 'öncü aktivite' olarak nitelendirilebilecek deprem yoğunlaşmaları gözlenmiştir. Ancak bu gözlemleri genellemek zordur.

Nitekim 2001-3 yılları arasında Denizli, Milas-Güllük, Kula-Sığacık gibi yörelerde aktivitenin zaman zaman arttığı görülmüş, ancak hiçbirisinin ardından (bugüne kadar) büyük bir deprem izlenmemiştir. Yanal atılımlı büyük depremlerde öncü deprem aktivitesi örnekleri daha da az gözlenmiştir. Öncü deprem etkinliği, zaman zaman 'öncü deprem fırtınası' olarak da adlandırılır.

Bu tür depremlerin oluşumunda da yüksek gözenek basıncının rol aldığına inanılmaktadır; ancak, oluşumları için düşünülen mekanizma olağan deprem fırtınalarınınkinden farklıdır.

Deprem fırtınaları arasında 'öncü' ayırımı yapma girişiminde bulunabilmek için, bu fırtınaların, çeşitli jeolojik özellikleri nedeniyle, önceden, aday olarak belirlenmiş yerlerde meydana gelmeleri ve fırtınadaki depremlerin sayı-büyüklük ilişkilerinin ayrıntılı olarak incelenebilmiş olması asgari zorunluluktur.

Gelecekte, bilimsel araştırmaların gelişmesi ile birlikte, öncü deprem fırtınaları belki de büyük bir depremin önceden kestirilmesinde potansiyel bir ipucu olarak düşünülecektir. Ancak, günümüz bilgi ve teknolojileri ile bunu belirlemek şimdilik imkânsızdır.


Muzurca.com

 

YORUMLAR

  • 0 Yorum